13 tips voor ouders van pubers

“Hoe kan ik het beste met mijn puber omgaan?”

De tips heb ik opgesteld op basis van wat ik vaak terugzie in mijn kinder- en jeugdpraktijk Trotse Pauw (regio Nijmegen).

  •  Probeer te accepteren dat niet meer de ouders maar de leeftijdsgenoten nu de belangrijke referentiegroep zijn voor je kind. Zij willen, net als volwassenen, door leeftijdsgenoten gezien worden en geaccepteerd worden.
  • Rond hun 20ste , maar soms pas op een latere leeftijd, zullen zij ook de mening van de ouders weer op prijs stellen. Maar in de huidige periode is het dus gebruikelijk dat kinderen hun ouders ‘wegduwen’. Dit kan zeer pijnlijk zijn maar probeer dit niet te persoonlijk op te vatten, het hoort erbij (en het gaat over).
  • Probeer je kind voldoende vrijheid te geven. Je kind heeft behoefte aan het ontwikkelen van een eigen identiteit en op zoek te gaan naar wie hij of zij is. En ja, soms horen (extreme) uiterlijke veranderingen of (extreem) opvallend gedrag bij. Wanneer dit echter de spuigaten uitloopt kun je jouw kind hierop aanspreken, (begrenzing blijft ook bij adolescenten belangrijk), het liefst op een moment dat er geen vrienden bij zijn in verband met gezichtsverlies. Bedenk ook dat extremiteiten in uiterlijk of gedrag ook een camouflage kunnen zijn voor onzekerheid en minderwaardigheidsgevoelens. Jongeren kunnen zich sterker voelen door bepaalde uiterlijkheden of gedragingen, zij hebben dit deze periode even echt ‘nodig’. Het is belangrijk dat je het kind niet afvalt (zeker niet waar mensen bij zijn): ‘Zo doe je normaal nooit. Je doet nu zeker zo omdat er bezoek is, dat hoeft toch niet?’.
  • De puberteit is een tijd waarin de creatieve geest ontwaakt. Stimuleer idealen, wensen en toekomstplannen van je kind. Geef uw kind niet het idee dat ze niet haalbaar zijn, ook in het geval je denkt dat dit geval is. Bedenk dat een jongere geest meestal meer ‘openminded’ en ‘vrije’ is dan die van een volwassene waar de denkpaden in de hersenen al meer gevormd en ingeslepen zijn zijn. Veel briljante oplossingen en ideeën zijn bedacht door adolescenten! Je kunt natuurlijk altijd in gesprek gaan over het gedachtengoed van uw kind. ‘Ik vind de keuze om vegetariër/gotic/etc. te worden interessant, kun je mij vertellen waarom je voor deze levensstijl gekozen hebt?’
  • Geef uw kind het gevoel dat je in ze gelooft en op ze vertrouwt. Ook wanneer je zelf weinig zelfvertrouwen hebt kun je dit vertrouwen bieden. Ouders hebben vaak het idee dat hun kind dit wel weet, maar dit is echter niet altijd het geval dus het is belangrijk dat je het vertrouwen in hem of haar uitspreekt en toont. Niet te vaak overigens, dan verliest het zijn waarde…
  • Waak ervoor te hoge eisen aan het kind te stellen en teveel van hem of haar te verwachten. Vaak lijkt het alsof een adolescent al veel verantwoordelijkheden aankan, maar is dit niet het geval. Veel adolescenten hebben het gevoel dat er meer van ze gevraagd wordt dan ze aankunnen (ook door hun ouders).
  • Hoewel je kind behoefte heeft aan ruimte voor eigen ontwikkeling, hebben jongeren ook behoefte aan regels en structuur. Maak de regels wel haalbaar en niet te streng. Het lijkt vaak alsof je kind eigenlijk totaal geen regels wilt hebben vanwege de weerstand die uw kind kan tonen tegen deze regels. Toch blijkt echter dat kinderen die weinig regels en structuur kregen en ‘alles mochten’ aangeven dat ze het idee hebben dat hun ouders ‘schijt aan hun hebben’ en het ‘ze niet boeit wat ze uitspoken’. Het is dus minder schadelijk wanneer je regels maakt en hierover discussie hebt, dan wanneer je de discussie vermijdt door geen regels te handhaven!!!
  • Ga achter je eigen kind staan. Wanneer je kind in in de problemen komt ga er dan niet direct vanuit dat de tegenpartij (docent, politie) met het juiste verhaal komt. Luister ook eerst naar het verhaal van je kind voordat je conclusies trekt. En in situaties waarin je op basis van beide verhalen de indruk krijgt dat jouw kind fout zat, is het ook belangrijk dat je achter de kind gaat staan. Dit is niet hetzelfde als ‘het met je kind eens zijn’. Hiermee bedoel ik dat je jouw kind het gevoel heeft dat je hem/haar probeert te begrijpen om het zo beter te kunnen helpen van gedrag te veranderen. Straffen werkt zoveel minder goed dan een begripvol inzichtgevend gesprek. Voorbeeld: ‘Je vond het onterecht dat de leraar jou erop aansprak terwijl er meerdere aan het praten waren. Dit vond je niet eerlijk waardoor je duidelijk wilde laten merken dat je hier niet mee eens was. Je besloot toen boos de klas uit te lopen. Dit deed je met veel lawaai. Was dit achteraf gezien een handige keuze? Wat had je misschien beter kunnen doen?’
  • Wanneer je kind een tegenslag te verwerken heeft, bijvoorbeeld een slecht punt of ontslag op het werk, ga er dan niet direct vanuit dat je kind dit met opzet heeft gedaan of dat dit zijn of haar schuld is (doordat het bv te weinig geleerd heeft). Misschien heeft je kind een slechte dag gehad. Bedenk daarbij dat het voor je kind deze tegenslag erg genoeg is, en een boze ouder is dan echt iets wat je niet kunt gebruiken. Dit heeft geen meerwaarde.
    Bedenk ook dat het leren van tegenslagen iets is wat je ook in de adolescentie moet leren!! Tegenslagen motiveren iemand ook om anders/beter/harder te werken. Wanneer je kind door de tegenslag echter juist gedemotiveerd raakt, dan is het goed hierover met hem/haar in gesprek te gaan.
  • Het hebben van een rolmodel is erg belangrijk. Voor een zoon is het contact met een vader (of een ander belangrijk mannelijk persoon) erg belangrijk. Probeer als vader in gesprek te komen met je zoon door samen iets leuks te gaan ondernemen zoals vissen, fietsen, naar de stort rijden of maatpak kopen voor het gala (ook al lijkt het alsof je zoon daar geen zin in heeft, dit zijn de gebeurtenissen die hij zich later herinnert!). Ben je alleenstaand moeder met een zoon, zoek dan een rolmodel waarvan jij denkt dat je zoon daar respect en waardering voor heeft. Een buurman die toevallig even binnenloopt en een praatje met uw zoon maakt als jij toevallig een boodschap bent doen. Of misschien is het volgen van personal training in de sportschool wel iets voor je zoon? Een oom die mee-eet is ook een idee.
  • Vraag aan je kind wat en wanneer hij of zij van jou nodig heeft? Laat weten dat je er bent wanneer hij/zij je nodig heeft. Ga er niet vanuit dat zij dit per definitie weten.
  • Zeg op geschikte momenten dat je van ze houdt. En probeer niet te verdrietig of gekwetst te worden wanneer er niets terug komt. Ze hebben het namelijk wel gehoord en onthouden dit!
  • Preventieve tip: investeer in een goede verstandhouding met je kind voor het de puberteit in komt. Wanneer de puberteit jullie dan van elkaar verwijderd, kun je erop vertrouwen dat de basis goed zit en dat jullie relatie na de puberteit zich weer zal herstellen.

Kom je er zelf en/of samen niet meer uit?
Op momenten dat je als ouder(s) zorgen maakt over je kind of over jullie relatie kan het raadzaam zijn begeleiding te zoeken bij een professional.

Wie ben ik?
Mijn naam is Rosanne van Kaathoven en ik ben kinder- en jeugdpsycholoog en jongerencoach. Ik begeleid jongeren 12 tot 20 in kinder- en jeugdpraktijk Trotse Pauw (regio Nijmegen) met verschillende emotionele en sociale hulpvragen en problemen.
Wanneer je interesse hebt in begeleiding (individuele therapie/coaching voor tieners en jongeren en/of ouderbegeleiding en/of ouder-kind therapie) ben je van harte welkom.
Klik hier voor meer informatie over therapie voor jongeren.